Domain, en genel ifade ile web sitesinin adı ve adresidir. Kullanıcılar web sitesini bu alan adı ile tanırlar. Seçilen alan adının; "firmaismi" olduğunu düşünürseniz, domain de "firmaismi.com" ya da "firmaisimi.net" gibi web sitesine yönlendiren adreslerdir.

Domain (Alan Adı) nedir?
Domain, bir web sitesinin adıdır. İnternet üzerinde yayın yapan web sitelerini ziyaret etmek için Google Chrome, Internet Explorer, Yandex Browser, Mozilla, Opera gibi tarayıcılar kullanılmaktadır. Herhangi bir siteye giriş yapmak için bu tarayıcıların “adres çubuğu” kısmına yazdığımız, “http” ya da “https” ile başlayan ve .com, .net, .org gibi bir uzantıyla biten site adresine “domain” veya dilimizdeki ifadesi ile “alan adı” denmektedir.

Domain, Türkçe karşılığı "alan adı" olan bir terimdir. Herhangi bir web sitesine girerken o web sitesinin IP adresi ile ilgili alana bağlanmanız gerekir. Söz konusu IP adreslerinin herkes tarafından bilinmesi ve akılda tutulması mümkün değildir. Dolayısıyla domain kavramı geliştirilmiş olup, insanların IP adresi yerine domain ismi ile web sitesine bağlanması sağlanmıştır.

Farklı web sitelerinin aynı domain adını kullanması söz konusu değildir. Bunu insanların parmak izi gibi düşünebiliriz. Söz konusu alan adları IP adresini kullanarak karmaşık kodlar ile web sitesine bağlantı sağlar. Bu IP numaraları uzun olduğundan bireylerin bu numaraları hatırlaması da zordur. Domain kavramı olmasaydı insanlar bir web sitesine bağlanmak için adres satırına web sitesinin IP numarasını yazma zorunda kalırdı. Bu sebeple domain kavramı geliştirilmiş ve karmaşıklık ortadan kaldırılmıştır. Adres satırına girdiğiniz domain, DNS aracılığı ile IP adresine dönüştürülerek kısa sürede web sitesine bağlantı gerçekleştirilir.

Girilen yüzlerce web sitesinin sayılardan oluşan isimini hatırlamak çok zor olacağındna dolayı “DNS” kısaltması ile tabir edilen ve açılımı “Domain Name System” olan teknoloji icat edilmiştir. En basit şekilde ifade etmek gerekirse bu teknoloji; ziyaret edilmek istenilen sitenin IP adresini, domain adreslerine çevirir. Telefon rehberinizdeki her telefon numarası için bir isim belirlemekle bire bir aynı mantık olduğunu söylemek yanlış olmaz.

Domain (Alan Adı) tescil nedir?
Web sitesi tasarımı yaptırmak istiyorsanız; domain tescil, alan adı tescili ya da kaydı gibi tabirleri duymuşsunuzdur. Söz konusu terim, alan adını kullanırken bunu kayıt altına aldırmanızı ve kiralamanızı ifade eder.

Alan adı tescili, alan adını satın almaktan ziyade yıllık kiralamayı ifade eder. Bu süreç minumum 1 yıl, maksimum 10 yıl şeklinde olabilir. Bu sebeple domain tescilinin belirli zaman aralıklarında yenilenmesi gerekmektedir. Domain kayıt işlemini yenilediğiniz sürece alan adının kullanım hakkı sizin olur.

Alan adının kayıt işlemi yenilenmezse bu süreden itibaren isteyen herkesin boşalan alan adını alma hakkı doğar. Bu da web sitesine yaptığınız müşteri yatırımının boşa gitmesi anlamına gelir. Özellikle ticari alanda faaliyet gösteren web sitelerinin bu anlamda hassasiyet göstererek alan adı yenileme işlemini aksatmadan gerçekleştirmesi gerekir. Bu süreci de şirketiniz için yürütüyor ve domaini kaybetmenizi önlüyor ve markanızı koruyoruz.

Domain uzantısı nedir?
Bir alan adının en sağında bulunan nokta işaretinden sonraki kısım, domain uzantısı olarak tanımlanır. Alan adları kendi arasında hiyerarşik bir yapılandırma içerisindedir. Bu hiyerarşik yapılandırmada alan adı uzantıları, hiyerarşinin tepe noktasını belirler. Örneğin; ziyaret ettiğiniz sitenin sonundaki “tr” uzantısı, üst seviye bir alan adıdır. Üst seviye alan adları internet dünyasında “TLD” kısaltması ile anılır. TLD kısaltması da, “top level domain” yani “üst seviye alan adı” anlamına gelir. Dünyada popüler olarak kullanılan üç domain uzantısı .com, .net ve .org uzantılarıdır.

Hangi domain uzantısını hangi projede kullanmalı?
Burada bir çok kişi farklı teoriler üretiyor olsada aslolan, projenizi en iyi yansıtan domain ve uzantıyı seçmek olmalıdır. Diğer bir söylemle şirket ismizi kayıt etmek en doğru seçim olacaktır. Yukarıda da bahsettiğimiz popüler alan adı uzantılarını ve ne amaçla kullanılmak için üretildiklerine bakalım:

.COM: İngilizce “commercial” sözcüğünün kısaltılması ile oluşturulmuş alan adı uzantısıdır. Commercial, dilimizde “ticaret” anlamına gelir. Şirketler tarafından kullanılması düşünülerek piyasaya sunulmuştur. Alan adı tahsisi yapılırken herhangi bir belge talep edilmez, ilk gelen alır kuralı ile satılır.

.NET: İngilizce “network” sözcüğünün kısaltılması ile oluşturulmuş alan adı uzantısıdır. Network, dilimizde “ağ” ya da “ağ uzantısı” anlamına gelir. İletişim işi ile uğraşan kurum, kuruluş ve firmalar tarafından kullanılması düşünülerek piyasaya sunulmuştur. Alan adı tahsisi yapılırken herhangi bir belge talep edilmez, ilk gelen alır kuralı ile satılır.

.ORG: İngilizce “organization” sözcüğünün kısaltılması ile oluşturulmuş alan adı uzantısıdır. Organization, dilimizde “organizasyon” anlamına gelir. Burada organizasyonla kasıt, sivil toplum kuruluşlarıdır ve dernek, vakıf, siyasi parti gibi kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından kullanılması düşünülerek piyasaya sunulmuştur. Alan adı tahsisi yapılırken herhangi bir belge talep edilmez, ilk gelen alır kuralı ile satılır.

.BIZ: İngilizce “business” sözcüğünün kısaltılması ile oluşturulmuş alan adı uzantısıdır. Business, dilimizde “iş” anlamına gelir. .COM uzantılı alan adına alternatif olarak düşünülmüş ve ticari işletmeler tarafından kullanılsın diye arz edilmiştir. Alan adı tahsisi yapılırken herhangi bir belge talep edilmez, ilk gelen alır kuralı ile satılır.

.INFO: İngilizce “information” sözcüğünün kısaltılması ile oluşturulmuş alan adı uzantısıdır. Information, dilimizde “bilgi” anlamına gelir. Kamu yararına bilgi paylaşan kurum, kuruluş ve kişiler ile herhangi bir konuda bilgi paylaşmak isteyenler tarafından kullanılması düşünülerek piyasaya sunulmuştur. Alan adı tahsisi yapılırken herhangi bir belge talep edilmez, ilk gelen alır kuralı ile satılır.

.EDU: İngilizce “education” sözcüğünün kısaltılması ile oluşturulmuş alan adı uzantısıdır. Education, dilimizde “eğitim” anlamına gelir. Amerika Birleşik Devletleri tarafından tanınan üniversiteler, ortaöğretim kurumları ve eğitim dernekleri tarafından kullanılması düşünülerek piyasaya sunulmuştur. Uzun yıllardır Educause isimli Amerika menşeili firma tarafından tahsis edilmektedir. Alan adı tahsisi için Amerikan yasaları tarafından resmi eğitim kurumu ya da derneği olarak tanınmış olunduğunu gösterir belge ibrazı şarttır, ilk gelen alır kuralı ile satılır.

.GOV: İngilizce “government” sözcüğünün kısaltılması ile oluşturulmuş alan adı uzantısıdır. Government, dilimizde “devlet” anlamına gelir. Amerika Birleşik Devletleri ‘ne ait resmi kurumların kullanılması için tahsis edilmektedir. Alan adı tahsisi için Amerika’da bulunan resmi bir kurum olma şartı vardır.

Subdomain nedir?
Dilimize “alt alan adı” ya da “ikincil alan adı” olarak çevrilebilecek “subdomain” terimi, bir ana domainden üretilen diğer domainlerin tamamına verilen isimdir. Bir örnekle açıklamak gerekirse; alanadi.com bir ana domaindir, blog.alanadi.com ise bir subdomain adresidir. Bir subdomainin oluşturulabilmesi için, asıl domaine ihtiyaç vardır. Hosting hesabınızın yönetim paneli üzerinden oluşturulabilir. Ana sitenin sanal mağazasına, blog sitesine, forum sitesine ya da herhangi bir web uygulamasına erişmek için kullanılabilir.

ICANN nedir?
ICANN, açılımı “Internet Corporation for Assigned Names and Numbers” olan ve dilimize “Atanmış İsim ve Numaralar İçin İnternet Şirketi” olarak çevirilen ve kâr amacı gütmeyen bir ortaklıktır. Tüm dünyada alan adlarını ve işlemleri yöneten yetkili kurumdur. 1998 yılında kurulan ICANN’in amacı, tüm dünyada insanların interneti güvenli, istikrarlı olarak kullanabilmelerini amaçlamıştır.

Domain nasıl çalışır?
Domain, genel anlamda bir adres defteri olarak düşünebilirsiniz. Şöyle ki bir kullanıcı tarayıcı üzerinden bir internet sitesine girmek istediğinde bu alan adını yazar, sonra bağlı bulunduğu en yakın DNS sunucusuna bağlantı sağlanır ve bu alan adının bilgisi sorgulanır. Eğer bu bilgi, bağlanılan DNS sunucuda yok ise bir başka DNS sunucusunda bu bilgi tekrar sorgulanır. Bu işlem ilgili kayıt bulununcaya kadar devam eder. Daha sonra DNS sunucu bulunan bilgiyi, kullanıcı bilgisayarına gönderir ve kullanıcı bilgisayarı bu bilgi ile internet sitesine bağlanabilir. Eğer bu bilgi hiçbir DNS sunucuda mevcut değilse internet sitesi hata verecek ve açılmayacaktır.

Domain neden önemlidir?
Domaini önemli kılan tek unsur, marka bilinirliğine olan inkar edilemez pozitif katkısıdır diyebiliriz. Zira mümkün olduğu kadar kısa, akılda kalıcı, sunulan ürün ve hizmetle alakalı bir domain; satın alma ve ziyaret etme dürtüsünü de olumlu etkiler. Web sitenize ne kadar çok emek vermiş olursanız olun, projenizle uyumlu bir domain adresiniz bulunmuyorsa, maça yenik başlıyorsunuz demektir.